Kurye Sigortası ve Yasal Yükümlülükler: İşveren Rehberi
Motokurye, iş kazası riski yüksek meslek gruplarındandır. Bu yazı kurye çalıştıran işletmelerin yükümlülüklerini ve risk yönetimi başlıklarını özetler.
Not: Mevzuat değişebilir. Bu yazı genel bir çerçevedir; uygulamada mali müşavirinize ve İSG uzmanınıza danışın.
Sigorta başlıkları
SGK. Bordrolu çalışan kurye için işe giriş bildirimi ve prim ödemesi zorunludur. Kurye "kendi aracıyla, kendi nam ve hesabına" çalışıyorsa ilişkinin niteliği farklıdır — bu ayrımı baştan netleştirin, denetimde en çok sorgulanan konudur.
Trafik sigortası. Araç için zorunlu.
Kasko. Zorunlu değil ama motosiklet hasarı sık olduğu için pratikte gereklidir.
Ferdi kaza sigortası. Kurye için ek koruma; bazı kurumsal müşteriler sözleşmede şart koşar.
Taşınan mal sigortası. Değerli gönderi taşınıyorsa (ilaç, elektronik) düşünülmeli.
Mesleki sorumluluk. Üçüncü kişilere verilen zarar için.
İş sağlığı ve güvenliği
- İSG eğitimi — işe başlamadan verilmeli, kayıt tutulmalı
- Kişisel koruyucu donanım — kask (standartlara uygun), koruyucu giysi, reflektör
- Risk değerlendirmesi — işyeri bazında hazırlanmalı
- İşe giriş sağlık raporu
- İş kazası bildirimi — süresi içinde yapılmalı
Kask konusunda taviz vermeyin: hem yasal hem etik hem de kaza sonrası sorumluluk açısından belirleyicidir.
Sözleşmede olması gerekenler
Çalışma modeli. Bordrolu mu, hizmet alımı mı? Belirsizlik denetimde aleyhinize işler.
Çalışma saatleri ve mola. Yasal sınırlar içinde tanımlı olmalı.
Ödeme yapısı. Sabit, teslimat başına, prim kalemleri — hepsi yazılı.
Araç ve yakıt. Kimin aracı, yakıt kime ait, bakım kimin sorumluluğunda?
Ekipman. Kask, çanta, telefon kime ait? Zarar durumunda ne olur?
Veri ve gizlilik. Konum verisinin nasıl kullanıldığı yazılı olmalı.
Konum verisi ve kişisel veri
Kurye konumu kişisel veridir. Uygulamada dikkat edilecekler:
- Aydınlatma metni — kuryeye ne toplandığı, neden toplandığı, ne kadar saklandığı bildirilmeli
- Amaçla sınırlılık — konum yalnız aktif teslimat için kullanılmalı, mesai dışı takip yapılmamalı
- Saklama süresi — süresiz saklamayın
Bunu şeffaf yapmak yalnız yasal gereklilik değil, kurye direncini de azaltır.
Risk azaltma
Sürüş eğitimi. Kaza oranını gerçekten düşürür.
Hız baskısı yaratmayın. Yalnız süreye dayalı prim sistemi tehlikeli sürüşü teşvik eder; kalite ve adet ile dengeleyin.
Kötü hava kuralı. Yoğun kar/yağmurda teslimat süresi taahhüdünü gevşetin ya da hizmeti durdurun.
Araç bakım takvimi. Fren, lastik ve aydınlatma düzenli kontrol edilmeli.
Dinlenme. Uzun vardiyada mola zorunlu olmalı.
Kontrol listesi
- Tüm kuryelerin SGK girişi yapıldı
- İSG eğitimleri verildi ve kayıtlı
- Kask ve koruyucu donanım sağlandı
- Araç sigortaları güncel
- Sözleşmeler yazılı ve imzalı
KuryoloExpress konum verisini yalnız aktif teslimat için işler; kurye kayıtları, vardiya ve teslimat geçmişi denetimde ibraz edilebilecek şekilde saklanır.